News ma Society, Siosiomaga
Nagorno-Karabakh. O le talafaasolopito ma le fatu o le feteenaiga
Nagorno-Karabakh i le itulagi Caucasus Saute ua taʻua, o faaletulafono o le teritori o Azerbaijan. I le taimi o le paʻu Soviet mai ai se finauga militeli, o aʻa Armenian ua i ai le toʻatele o tagata o loo ola i Nagorno-Karabakh. O le ute o le taua o le faia Azerbaijan i lenei teritori o manaoga faaletulafono, ae o le tagata i le itulagi ua sili atu le manao e fia Armenia. Me 12, 1994 Azerbaijan, ua faamaonia Armenia ma Nagorno Karabakh le maliega faafeagaiga, o se mālōloga, o se taunuuga na taitaiina atu ai le faatuaoia ceasefire i le sone feteenaiga.
Patrimony
punaoa o talafaasolopito Armenian faapea mai Artsakh (igoa anamua) sa muamua o loo taʻua i TLM VIII senituri Afai tatou te talitonu i nei punaoa, o le o Nagorno-Karabakh vaega o Armenia i le vaitaimi o le popofou o le Tutotonu Ages. O se taunuuga, na oo mai Turkey ma taua Iran o le manumalo i lenei vaitaimi o se vaega taua o Armenia lalo o le faafoega o nei atunuu. itumalo Armenian, po o itumalo, i lena taimi e tu i luga o le teritori o ona po nei-Karabakh, faasaoina tulaga semi-tutoatasi.
Loʻu manatu, e Azerbaijan i lenei mataupu. E tusa ai ma suesue i le lotoifale, Karabakh o se tasi o le itulagi talafaasolopito ulumatua o le atunuu. Afioga i Azerbaijani "Karabakh" faaliliuina e faapea: "gara" o lona uiga uliuli ma le "meaola laʻitiiti" - o se togalaau. Ua i le senituri XVI, faatasi ai ma isi itumalo Karabakh o se vaega o le tulaga Safavid, ma avea ai lea o se khanate tutoatasi.
Nagorno-Karabakh i le taimi o le malo o Rusia
I le 1805 le Karabakh khanate na subordinated i le malo o Rusia, ma i le 1813 e le Feagaiga o Gulistan i le oo mai o Rusia ma Nagorno-Karabakh. Ona, faaiuina Turkmenchay maliega ma o le maliega i Edirne, gaosia resettlement o Armenians mai Turkey ma Iran, ma tuuina i latou i le teritori o Matu Azerbaijan, e aofia ai Karabakh. O lea, o le faitau aofai o tagata o nei atunuu e sili amataga Armenian.
O se vaega o le USSR
I le 1918, pulea Karabakh o se faatoa foafoaina Democratic Republic o Azerbaijan. Toetoe lava o le taimi e tasi, faapea mai e faasaga i le Republic Armenian, ae fai nei ADRs lenei nofoaga e le o iloa. I le 1921, o le teritori Nagorno-Karabakh ma aia tatau lautele le tutoatasi o loo aofia ai i le SSR Azerbaijan. Lua tausaga mulimuli ane, na ia maua le tulaga o Karabakh tū toʻatasi Oblast (NKAO).
I le 1988, o le Komiti Faatino o Sui Tofia o le puluvaga Nagorny i le pulega o le Ripapelika o Azerbaijani SSR ma SSR Armenian ma fuafua e siitia le teritori finau i Armenia. O lenei talosaga na lē tuuina atu, ina ia le aai o le galu Nagorno-Karabakh Ao o le tetee. O faataitaiga faia foi mautu i Armenia.
tautinoga o le tutoatasi
I le tautoulu o le popofou o le 1991, ina ua uma ona amata Soviet Union e pauu ese i le Nagorny Karabakh tū toʻatasi Itulagi faaaogaina le Tautinoga, lea folafola Nagorno-Karabakh Republic. Ma e faaopoopo atu i Nagorno-Karabakh i lona tuufaatasiga e avea ma vaega o le teritori o le sa avea muamua SSR Azerbaijani. E tusa ai ma le taunuuga o le referendum faia i le aso 10 Tesema o le tausaga lava lea e tasi i Nagorno-Karabakh, e sili atu nai lo le 99% o le faitau aofai o tagata palota mo le tutoatasi atoatoa mai Azerbaijan.
E manino lava e faapea o le pulega o Azerbaijan leʻi iloa lenei referendum, ma le folafolaga o le gaoioiga lava o faailoaina mai faasaina. Gata i lea, filifili Baku e faaumatia le tutoatasi o Karabakh, lea sa i ai i taimi Soviet. Ae peitai, ua uma ona amata le faagasologa o le faataumaoi.
Karabakh feteenaiga
Mo le tulaga tutoatasi o le tu malo faitele breakaway autau Armenian na taumafai e tetee Azerbaijan. ua maua e lagolago Nagorno-Karabakh mai Yerevan aloaia, faapea foi ma le diaspora le atunuu i le isi atunuu, ina ia pulea le vaega au e puipuia le itulagi. Peitai, o le pulea pea pulega Azerbaijani e faavaeina ai le pulea o le tele o eria na uluai folafola mai vaega o NKR.
le itu tau taitasi e taitai lona stats tupe leiloa i le feteenaiga Karabakh. Le faatusatusaina o nei faamatalaga, e mafai ona tatou faapea atu mo le tolu tausaga showdown fasiotia 15-25 miliona tagata. O le manuʻa sa faitauina e le itiiti ifo 25,000, e silia ma le 100 afe o tagata lautele sa faamalosia e tuua o latou nofoaga o le fale.
faatalanoaga o le filemu
Feutagaiga, i le taimi lea le itu taumafai e foia ai le feeseeseaiga ma le filemu, na amata toetoe lava i le taimi lava ina ua uma ona folafola atu le tutoatasi NKR. Mo se faataitaiga, 23 o Setema, 1991 i se fonotaga, sa auai e le peresitene o Azerbaijan, Armenia ma Rusia ma Kazakhstan. I le tautotogo o le 1992, o le na faavaeina vaega OSCE e foia ai le feeseeseaiga Karabakh.
E ui lava i le taumafaiga sili o le nuu faava o malo e taofi le faamasaaina o le toto, na i a faamuta-afi le tautotogo o le 1994. aso lona lima o Me i le laumua o Kyrgyzstan, na sainia Bishkek Protocol, ina ua mavae lea faamutaina le auai le afi pe na o se vaiaso.
te leʻi mafai vaega auai i le feeseeseaiga e malilie i le tulaga mulimuli o Nagorno Karabakh. manaomia Azerbaijan tusa mo lona pule silisili ese ma manao i le faasaoina o lona amio saʻo o le atunuu. O le fiafia o le malo faitele folafola-tagata lava ia e puipuia Armenia. tu Nagorno Karabakh mo faaiuga filemu o mataupu finauvale, o le pulega a le malo faitele faailoa atu faapea e mafai e le NKR e tu atu mo lona tutoatasi.
Similar articles
Trending Now