News ma Society, Filosofia
Al-Farabi: talaaga. O le filosofia o le atamai i sasaʻe
atamamai Arapi anamua, na tuua i tua o se tofi tele faasaienisi ma le foafoaga, faamamaluina i le lalolagi o aso nei. Atonu e foliga mai ua tuai nisi o latou manatu ma le manatu i aso nei, ae i se tasi taimi sa latou auina atu tagata i le itu o le faasaienisi ma aoaoga. O se tasi o nei tagata atamamai tele o Al-Farabi. ei ai lona amataga lona talaaga i le aai o Farab (o le teritori o aso nei Kazakhstan) i le 872.
Olaga o faifilosofia tele
Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad Ibn Tarhan ibn Uzlag, ua lauiloa i le lalolagi atoa e pei o le Al-Farabi Kazakh Iunivesite Aoao, ola i se olaga umi lava, ma tuua ai galuega tele i filosofia, matematika, saienisi o fetū, musika ma le saienisi.
Tupulaga taʻua o le faiaoga lona lua o le tagata maoae, o lona uiga e Aristotle o le muamua. tuuina talaaga Al-Farabi lava faamatalaga itiiti, talu mai le olaga o se saienitisi leai se tasi e gauai atu i lenei mea, ma sa aoina faamatalaga maua uma sina ala itiiti ina ua mavae se ulugalii o senituri ina ua mavae lona oti.
E iloa:
- Na soifua mai i Farab i le 870 (o nisi fai 872 g). Lava se aai tele i tafatafa o le nofoaga o le ua fesootai Syr Darya ma Arys. Mulimuli ane na toe faaigoaina le aai i Otrar, ma o aso nei e mafai ona vaaia ona faatafunaga i le itu i saute o Kazakhstan i itumalo Otrar.
- Tama o le faifilosofia lumanai ma tagata atamai na faaaloalo i le taitai o le militeli o le aiga Turkic anamua.
- E ui lava o se alii talavou, Abu Nasr al-Farabi, o lona talaaga o le filemu e uiga i le tausaga lona tamaitiiti, shied ese mai mea e tutupu i le soifuaga lautele ma faaaluina le taimi e tele le suesueina o le galuega a Aristotle ma Palato.
- Mo sina taimi sa soifua i Bukhara, Samarkand ma Shash, lea sa ia suesue ma galulue i le taimi e tasi.
- Faatumu le faavaeina o le Al-Farabi (talaaga taʻu mai e uiga i ai i auiliili) filifili i Baghdad. I lena taimi o le laumua o le Arapi Caliphate ma tele le nofoaga autu faaleaganuu ma faasaienisi.
- I luga o le ala i le Baghdad, o se talavou saienitisi, o lona tulaga o le malamalama i le taimi e mafai ona taʻua o aai encyclopedic ma asiasi e pei o Isfahan, Hamadan ma Ray (po nei Tehran).
- Taunuu i le laumua i le tausaga e 908, Al-Farabi (talaaga e le tuuina atu le sili atu o faamatalaga tonu) ua suesueina mafuaaga, vailaau faafomai, faasaienisi, Eleni, ae o le a le iloa faiaoga tonu.
- Ua nonofo i Baghdad i le 932 tausaga, sa ia tuua ai ma avea ai ma ua uma ona a saienitisi lauiloa.
Olaga i Tamaseko ma le lauiloa faava o malo
O le siitia o le uunaʻi ai mo le toe atinaeina o taleni faafilosofia ma faasaienisi o le saienitisi, ae o lona tagata lava olaga i lena taimi e toetoe lava ua iloa se mea.
- I le 941, sa siitia le faifilosofia i Tamaseko, lea e leai se tasi iloa se mea e uiga i ai. sa fai lava si faigata o le tausaga muamua i lenei aai ona sa ia te ia e galue i le togalaau, ma i le po e tusia ana treatises tele.
- I le taimi, Abu Nasir Al-Farabi (talaaga e le o faailoa mai ai le aso tonu) asiasi Suria, i le mea o ia o se Tagata Ulu o Sayf al-Dawla Ali Hamdani, o le fesoasoani i le toatele saienitisi ma tusiata o le taimi.
- E iloa i 949, o le saienisi i Aikupito.
- E lua lomiga o le auala na ia maliu faifilosofia tele. O nisi o punaoa fai mai ua ia maliu ona o mafuaaga faalenatura i le tausaga o le 80 tausaga, i le isi - Na faoa ma fasiotia i lona ala i Askalan.
Na faapena le olaga o Abu Nasr al-Farabi, o se talaaga puupuu lea e le oo i atoa o lona silisili ese e le mafai ona fai mai e uiga i lana galuega.
O le auala faasaienisi i le aoao atu
Lea sa faatulagaina le mafaufau o Al-Farabi (talaaga e le o tau atu e uiga i ai) e mafai ona aofia ai le tele o nofoaga o suesuega mo a latou suesuega ma atinae. Sa lelei atamai i le tele o lauiloa i le taimi o Vaitausaga Ogatotonu ma le faasaienisi i latou uma faamanuiaina.
Lana galuega na amata i le suesueina o le galuega a le sages Greek tele. Tuuina atu faamatalaga ia i latou, sa ia taumafai e aumai o latou manatu i le gagana faigofie e eseese o tagata. O nisi taimi, mo lenei sa ia te ia e faailoa atu i au lava upu mea uma. O le isi auala faasaienisi, lea o loo faaaogaina Al-Farabi - se auiliiliga o treatises tele o aso anamua i se aotelega auiliili o latou mataupu. Lea e mafai ona fuafuaina e le tusitusiga lea tuua saienitisi Arapi latou faamaumauga, lea e mafai ona toeitiiti vaevaeina i ituaiga e tolu:
- faamatalaga umi, lea na faavae i le faamatalaga o le poto anamua ma se faamalamalamaga auiliili o mea na finagalo le tusitala e fai atu. na tauaveina lenei galuega ma le mataupu taitasi po o le fuaiupu o le treatise.
- faamatalaga Tutotonu, lea na ave na o le fuaiupu muamua o le uluai, ma isi mea uma o le faamalamalamaga o Al-Farabi. Talaaga o e le faailoa atu o le saienisi o le fatu lea o lenei galuega.
- e mafai ona valaauina se faamatalaga puupuu a le tuuina atu o galuega anamua i lona lava sui. I lenei tulaga, e mafai ona tuufaatasia Al-Farabi le tele o galuega a Aristotle ma Palato, e faailoa atu i le vasega le uiga o latou filosofia.
Suesuega ma le faamatalaga i luga o nei galuega e le gata ia uunaia i latou i le toʻatele lautele o tagata, ae faapea foi faatonuina tagata atamai Arapi manatu mo isi iloiloga o nei fesili faafilosofia.
Saofaga i le atinae o le faasaienisi
ua amata Faafetai i le Al-Farabi Kazakh Iunivesite Aoao se auala fou o le atiina ae o tomai ma le faasaienisi o le taimi. Lauiloa mo lana galuega i se aʻoaʻi o filosofia, musika, saienisi o fetū, matematika, faamasinoga, faasaienisi faalenatura, philology ma isi. uunaia ana galuega faasaienisi tagata atamamai e pei o le Medieval Ibn Sina, Ibn Baja, Ibn Rushd ma isi. Le taimi nei, o loo i ai e uiga i le 130 galuega o le saienitisi, ma ua teuina i le faatulagaga ma le faatuina o se faletusi i Otrar.
Talaaga o Al-Farabi Kazakh Iunivesite Aoao i Rusia faailoa mai ai sa mafai ona ia suesue ma faamatala toetoe lava galuega uma a Aristotle, faapea foi e sages pei Ptolemy ( "Almagest"), Alexander Afrodeziysky ( "I le Agaga") ma Euclid ( "Geometry)". E ui lava o le treatises Eleni anamua uunaia ai le atinae o mafaufauga faafilosofia ma faasaienisi o Al-Farabi Kazakh Iunivesite Aoao, o le toatele o ana galuega - o lona atamai o suesuega ma le poto masani talafeagai.
Galuega faafilosofia o le Al-Farabi
e mafai ona vaevaeina uma galuega faasaienisi o le tagata atamai Arapi i ni ituaiga:
- Aoao galuega faafilosofia na tuuto atu i le tulafono o le atulaulau, o latou meatotino ma vaega.
- Taualumaga, lea e tagofia ai vaega o gaoioiga o le tagata ma le ala o le iloaina o le lalolagi.
- Treatises i le mataupu, le suesueina o ana meatotino, faapea foi ma vaega e pei o le taimi ma avanoa. E aofia ai galuega i le matematika, geometry ma sailiiliga faapaneta.
- Filifilia galuega (taʻua talaaga Al-Farabi ai) tuuto atu i le ituaiga ma meatotino o le natura ma ana tulafono. E aofia ai galuega i le gaoioiga o tagata i paiolo, fisiki, kemisi, vailaau faafomai ma optics.
- ua totogi atu se gauai faapitoa i le saienisi i le suesueina o faiga socio-faaupufai, mataupu o le ola mama ma aoaoga, aoaoga, pulega ma amio taualoa.
Mo lona 80 tausaga o le olaga o le ua tuua Al-Farabi se talatuu tele o luma o lona taimi i le tele o itu. E lei taofia e talafeagai ma e galue io tatou taimi.
O le faavae o le olaga e tusa ai ma le aoaoga a Al-Farabi
O le saienisi tele tatao faavae o filosofia po nei, e tusa lea e mea uma o loo i ai i le lalolagi ua vaevaeina i 6 laasaga, e fesootai i sootaga o mafuaaga-aafiaga:
- O le vaega muamua - o le pogai lena o le foliga mai o mea uma, aisea ma o ia lea sa faamoemoe.
- O le lona lua - na o le foliga vaaia.
- O le laasaga lona tolu - o le malosi ma ua i le atinae mafaufau.
- Fa - o le agaga.
- O le laasaga lona lima - o se pepa.
- Ono - afaina.
O nei laasaga o le faavae o mea uma ua siomia ai vaevaeina i latou se tagata ma saienitisi i 2 ituaiga:
- Mea ma aiaiga lea na ia taʻua o le "atonu aumaia i tagata", aua ua le o taimi uma na mafua ai lo latou natura e ala i le taua o lo latou ola.
- Lona lua, i luga o le ese mai ai, i ai i taimi uma e ala i latou lava ma ua taʻua o le "talafeagai e aumaia i tagata."
O le pogai lena o le uma al-Farabi (puupuu talaaga ma masani i ana galuega faailoa lenei) valaauina e le Atua, e pei na o ia e le atoatoa ma le tulagaese fananau mai, ao isi ei ai laasaga tele.
O le mafuaaga lona lua - o le manu mai o paneta ma isi tino selesitila, lea e ala i lo latou natura e ese mai ituaiga terasitila. O le laasaga lona tolu o le Al-Farabi faamatalaina le atamai le iʻu e popole e uiga i meaola ma saili e aumai i le lalolagi e le atoatoa.
3 ua fesootai laasaga i lo tatou lalolagi, ma ua tuuina mai e le saienisi le gauai sili ona taua. Ia tuueseeseina o galuega tauave a le Atua mai mea o loo tutupu i le lalolagi mea, ai ma le faatapulaaina o lona faalavelave i olaga o tagata, tuuina atu ia i latou le saolotoga o le finagalo. Sa mafai ona ia faamaonia le mana o le mataupu, ma tuuina atu ia te ia se le faavavau.
O le sootaga o le pepa faatumu ma mataupu
O le toatele o le gauai totogi atu i sootaga tau tomai o pepa faatumu ma mataupu. Mo se faataitaiga, e tuuina atu e le faaliliuga o faiga e pei o le faamaoni o le fausaga ma mataupu - e pei o le fatu ma le faavae o mea uma. O ia o lē e faailoa atu o le pepa faatumu e mafai ona na o ai le faafetai i le afioaga o le mataupu ma e le mafai ona i fafo o le tino. Mataupu, i le taimi - o le substrate, e tatau ona faatumulia i le mataupu (ituaiga). O lenei tagata atamai tele tusia i lana galuega "I le mataupu ma avea" ma le "Treatise i luga o le manatu o tagata aai mama."
Atua
Sootaga ma le Atua i le Al-Farabi sa nai faasaienisi nai lo faalelotu. O le tele o soo o le aoaoga, ma Arapi taitai faalelotu, faapea o ia o se Mosalemi moni, chtivshim uputuu isalama. Ae o le galuega a le o le tagata poto te fai atu ia taumafai ia iloa le Atua ma le tauaso talitonu i ai.
E leitioa le aoaoina o lenei tulaga na tanumia e aunoa ma le auai o tagata o le faifeau i le solo. Ua lototele sa faamatalaga Al-Farabi e uiga i le fausaga o le lalolagi ma o mea uma.
O le aoaoga faavae o le lelei aai-tulaga
O le toatele o le gauai ua totogi atu i vaega faasaienisi o le olaga, e pei o le fiafia, le ola mama, taua ma faiga faavae a le Malo. I latou ia faapaiaina o sea galuega;
- "Treatise i le sailiga o le fiafia";
- "Auala e Fiafia";
- "Treatise e uiga i taua ma le filemu";
- "Treatise i luga o le manatu o tagata aai mama";
- "Civil faaupufai";
- "Treatise i luga o le suesuega o le lalolagi";
- "O le amio mama."
Latou aafia e taua uma i le taimi o le vaega amioleaga o Tutotonu Ages, e pei o le alofa o lona tuaoi, o le ola le mama o le taua ma le manao faalenatura o le tagata mo le fiafia.
Afai e te tuufaatasia nei galuega, e mafai e tusi se faaiuga mai le filosofia o le tusitala, o tagata e tatau ona ola i le lalolagi o le lelei ma le faamasinoga tonu, taumafai mo faaleagaga atinae ma aoaoga faasaienisi. Na alu aʻe ai i le aai lea o le pulega ua i lalo o le taitaiga a alii ma atamamai atamamai, ma faia mea lelei ma tausalaina leaga lona tagata. I se faatusatusaga, o le sosaiete lelei, o loo faamatalaina ai le tusitala o le aai, pulea e le matauʻa, o le naunautaiga mo le tamaoaiga ma le leai o le faaleagaga. Mo lona taimi sa lava se manatu lototele faaupufai ma mama.
E tusa o le musika
O le talenia i mea uma, al-Farabi (talaaga o le gagana Kazakh faamaonia lenei) Ou te tuuto atu ai le tele o taimi musicology. O lea, na ia tuuina atu le mataupu o le leo o musika, faamatala o latou uiga ma le aoaoina mai nisi vaega ma elemene o so o se fasi o musika ua fausia.
E aumaia e le suesuega ma le tusitusi o musika i se tulaga fou. Ia faailoa atu le isi tagata ma le musika o le itu i Sasaʻe, ma tuua ai tamai tusi o le "upu musika" ma le "O le faavasegaina o le aluga." Le pei o le le aoga o le Pythagoreans, lea o le fofogaina o le taua e iloa leo, ae e matele ai i le faatatauina o le sa talitonu i ai o Al-Farabi se tala faatagaina e faauigaina leo ma tuufaatasia i latou i le lotogatasi.
Manatu o le malamalama
O se tasi o vaega taua o le galuega o le saienisi o le suesue o se vaega o se ituaiga o le mafaufau ma cognition. finau ia o, i le mea sa i ai le malamalama e uiga i lo latou sootaga ma le moni o le auala e matauina le se tagata moni. Mo se faataitaiga, o le natura o le Al-Farabi Kazakh Iunivesite Aoao faia se mea mo suesuega, talu mai le maua i fafo atu o tagata malamalama uma, o le matamata i le lalolagi oi ai. Le faatusatusaina o le eseese meatotino a mea ma ofoofogia, iloiloina i latou, o se tasi e maua le malamalama.
O le auala lenei ua taitaiina faasaienisi i tagata se malamalamaaga loloto o le lalolagi o loo siomia i tatou. Sa ia talanoa e uiga i le agaga o le mana o le tagata, o lona uiga, o le masini o lona mafaufau, o le auala e iloa tagata manogi, iloa ituaiga o lanu ma lagona a o lagona eseese. o se matua loloto i mataupu galuega lenei, e aofia ai "O le faavae o le poto" lea suesueina e le tusitala o le vaega e pei o le fiafia ma dislikes, faapea foi ma o latou mafuaaga.
Mafuaaga o se ituaiga o le malamalama
totogi e le saienisi le gauai atu i lenei faasaienisi o mafuaaga. Na ia manatu o se meatotino faapitoa o le mafaufau, i le afioaga o lea fesoasoani i tagata faamasino le upumoni ma maua ai experimentally. Art alagatatau o Al-Farabi Kazakh National Iunivesite - O le tomai e tuueseese le sese mai le vaega e moni le faaaogaina o molimau e faapea sa le i masani uma o le dogmas ma talitonuga faalelotu.
Saienitisi Sasae ma isi atunuu ua lagolagoina lana galuega "Faatomuaga i mafuaaga" ma le "Treatise Tomua i le mafuaaga." Mafuaaga - o se meafaigaluega lea e mafai ona maua e tagata le malamalama o le mea moni. O lea manatu o le saienisi tele.
Le manatu o le saienisi tele
I nei aso, e le gata i le gagana Arapi, ae faapea foi faamamaluina le lalolagi faasaienisi atoa le manatu o lenei alii maoae. Mo se faataitaiga, o loo i ai se Al-Farabi talaaga Kazakh ia tuuto atu i le auala o aai ma iunivesite o loo tuuina mai igoa. I Almaty, Turkestan ma maa faamanatu i ai, ma i le 1975 na faamanatuina lautele na fanau ai le faamanatuina o le tausaga 1100th o Al-Farabi. Talaaga (kazaksha) e le o auina atu uma tele o lenei tagata o le poto.
Similar articles
Trending Now