Faavaeina, Aoga maualuga ma aoga
Tala e uiga i le atunuu lea sa nonofo ai tagata Iutaia
O le talafaasolopito o tagata Iutaia na amata mai i le ituaiga e faa-oe maumau solo e nonofo i le laueleele o anamua Mesopotamia, i aso nei Iraq. Ma e tatau ona ou fai atu o le a le tuua ai le agaga oe maumau solo o ia i le faitau afe o tausaga o le talafaasolopito. I nisi o tulaga, o le a faitalia malaga, ma o nisi taimi o le faateaina po o sauaga, ae o taimi uma ma le mamalu ma le tamalii o lenei tagata o le a lavea ai le auala. I soo se atunuu o tagata Iutaia, sa latou le lagonaina le ola saogalemu.
Mai i saute i matu. O se auala umi i le fitu tausaga
O le tagata ese muamua i le talafaasolopito o tagata Iutaia na avea Aperaamo. E le peteriaka le Tusi Paia tele fanau i le itu i saute o Mesopotamia, o le aai anamua o Uro, ae tonu vave le taimi e le saogalemu lona aiga ia i ai i lenei atunuu. O lenei tala faanoanoa e le toe toe - i atunuu pe afai o le tagata Iutaia, o le a le puipuia mai sauaga ola.
I le taimi lea, le tamā o Aperaamo filifili e alu atu i Kanana, ae maua ai ma e le maua ai e nofo i le aai o Arana, i le itu i saute o le po nei o Aso e Turkey. O le aai e lua faasoa silia ma le afe kilomita, ma e oo lava i aso nei, e le o faigofie lenei mamao e faatoilalo ai ona o le tulaga mautu i Iraq ma Suria. I taimi o le Tusi Paia, o ia lava i atunuu o loo faaaogaina e ola ai tagata Iutaia, sa leai se itiiti matautia le tulaga: o le au faomea ma le gaoi, tupu matapeʻapeʻa ma taitaiau militeli lamatia e uma malaga.
Ae peitai, na taunuu ai le aiga o Aperaamo i le itu i matu o Mesopotamia, ma nonofo ai iina mo se taimi umi, tupe mama oa ma le mamalu, ae ia Aperaamo e le faatuatusi toe valaauina e le Alii ia te ia i se auala. Ina ua uma ona tanu o lona tama, o Aperaamo, sa ia alu atu i le itu i saute, i le eleele matautia ma le le mautonu.
O atunuu eseese mea e nonofo ai tagata Iutaia
Sailia mai o tagata ese Iutaia o loo taʻua i le Tusi Paia 82 taimi, o le a Iakopo, o le, sola ese mai tulaga matautia ia te ia i Heperona, o le a toe foi atu i le itu i matu, le aai o Harran, lea o le a outou maua ai le tamaoaiga o le aiga, ma ava e lua.
Ae peitai, o le tuaa o le leʻi tumau Iutaia umi, sa toe foi vave i lona tama, e oo mai i tuutuuga faatasi ma ia, ma maua le faamanuiaga, e tanu ia te ia.
Ina ua mavae le oti o lona tamā, sa alu atu Iakopo i Aikupito, lea ausia le mamalu ma le faaaloalo lona atalii o Iosefa i le maota o Farao. O lea, o le ua avea ma iloa e uiga i se isi atunuu, lea o tagata Iutaia, i luma o uluaʻi latou lava ola setete.
O le tulaga o tagata Iutaia muamua
Afio mai Aikupito i le fesoasoani a Mose, rushes le nuu o le Tusi Paia i Kanana, lea ua avea nei ma se nofoaga e ola ai tagata Iutaia. Le atunuu taʻua o Isaraelu talu mai lena taimi. o le a avea lenei tulaga o se talafaasolopito umi ma le mauoa tumu i taua, faatogafiti, ma e le foia ai pea i le mea lilo. Ae peitai, o le a oo mai i se faaiuga atunuu pe a faatoilaloina e Papelonia ia Ierusalema, faaumatia le Malumalu o Iutaia, ma o le a taitai atu ai tagatanuu uma i le pologa po o le faamalosia e siitia atu i le talafeagai mo lenei laueleele. Uma o le a tupu mai i le taimi nei ma seia oo i le toe foi mai o tagata Iutaia i lo latou nuu, i le historiography le a taʻua o le "faatagataotauaina i Papelonia."
E pei ona taʻua i luga, e le atunuu uma pe sa faauo tagata Iutaia i lo latou mataupu ola, ae peitai, ma i lona lava atunuu, o le a le puipuia ina ua latou o mai i le manumalo.
galuega Roma ma mu o Ierusalema
O le mea moni e faapea o le faigofie tele ona faamalieina Emepaea o Roma vave pe mulimuli ane maua i le Lafulemu māsina, iloa pule uma o le itu i sasae Metitirani. faatauʻoa Iutaia oe sa i pisinisi ma le malo, o le mea moni, e iloa le mea na tupu i le West, ma i totonu o le lalolagi ua saunia Iuta mo le manumalo, o lona uiga. E. I muamua faalelei ma ia te ia, ma ave le pule fou, lea talu mai le taimi ua oo mai ia manatu i le emeperoa.
O lea la, ua avea ma se tulaga Iutaia pulea e se tasi o le tele o itumalo Roma, ua lauiloa o Iutaia. Ae peitai, o se taimi puupuu e tausia le filemu i le nofoia teritori ma le faitau aofai o tagata fouvale taimi vave, ae o le na taofia le fouvale, o le Malumalu o Ierusalema ma le aai lava na susunuina ai i le eleele, ma le faitau aofai o tagata o le faatoa toe nofoia.
O le faataapeapega tele o tagata Iutaia
Sosola ese mai i le faasalaga o le pule a Roma, o le amata ona tafieseina i vaega eseese o tagata Iutaia o le malo ma maua le sulufaiga ma se aiga fou. Ae vave le malo disintegrated, ma i luga o le faaleagaina o le tele o ana malo fou Kerisiano ma tagata faʻalenuʻupō.
O lea la, i totonu o le atunuu o loo ola pea tagata Iutaia o loo i Sepania ma le Western Emepaea o Roma, lea o le a oo mai e sui ai le Visigoth malo ma le Pope Setete.
Ma, o le mea moni, po o lea lava e mafai ona i ai se fesili, o le toe faapuapuagatia i tagata Iutaia i le pule faa-Kerisiano, ma le tele o senituri mulimuli ane, ua uma ona tuliesea o ia mai Sepania ma mai Italia.
Ina ia aso, o le ua manatu tagata Iutaia e avea ma se tasi o nuu e lua o le, e ui lava o latou lava nuu-setete, ae o le diaspora outnumber lona faitau aofai. O le isi ituaiga o tagata na Armenians foi, ua oo i le tele o sauaga mai le malo eseese.
Le nuu o Iutaia aupito tele i le Iunaite Setete, lea na avea ma se nofoaga o le sulufaiga mai le pogroms i le malo o Rusia ma mulimuli ane mai faaumatia i Nazi Siamani. O le tuua ai foi i US tagata Iutaia mai le Soviet Union, lea sa salalau aneti-Semitism i le setete ma i le tulaga aiga. foi o le Soviet Union se tulaga o mea e nonofo ai tagata Iutaia. Ua faapea ona manatu o le atunuu e avea ma tagata Iutaia saua, ma le tele o lona pulea e faimalaga ese atu i Isaraelu po o le Iunaite Setete i le faatagaina o tagata Iutaia e taʻua.
Similar articles
Trending Now