Tala Fou ma le Sosaiete, Aganuu
O ai tagata Pamir, o lo'o latou nonofo ai, aganuu, agaifanua
Ina ua mavae le toesea mai o fitafita US mai le teritori o Afghanistan i totonu o le au faasalalau ua faateleina le gauai atu i le au Pamir. O le to'atele e fefefe e fa'ata'atia le tulaga i lenei itulagi, lea o lo'o vavae ese mai le lalolagi i fafo. "Taualuga o le Lalolagi" o se nofoaga faapitoa, talu ai e toetoe lava uma nonofo le atunuu o le a le auai itulagi i le Ismailis.
E tele fa'asesega fa'aseseina tagata nonofo i Tajiks ma isi tagata. O le a mafai e le tusiga ona fa'amalamalama po o ai Pamiris, ma pe aisea ua latou manatu ai o se ituaiga fa'avae.
Faamatalaga lautele
Talu ai o tagata Pamir e nonofo i se mauga maualuga, lea e vaevaeina i le va o setete e fa, e masani ona tutusa ma isi tagata. O lo latou nofoaga fa'asolopito (Badakhshan) o lo'o i luga o le teritori o Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, China. E masani lava, o lenei nuu sese fenumiaia ma le Tajiks. O ai Pamirians?
O lo'o tu'uina atu i le aofa'i o tagata Iranienoa o lo'o tautatala i gagana eseese o le vaega i Sasae. O le tele o Pamiris o lo'o ta'uta'u mai le lotu Islama I le fa'atusatusaga, o Tajik, mo se fa'ata'ita'iga, tautala i se gagana Farani Sisifo ma ta'uta'ua Sunni e ala i le toatele.
Teritori o le nofo
O Pamirians ua nonofo i luga o le teritori o sisifo, itu i saute, sasa'e o Pamir. I le itu i saute, o nei mauga e feiloai ma le Hindu Kush. O le nofoaga o se vanu vaapiapi, e tu i le maualuga o le lua mita mita i luga a'e o le sami. O le tau i lenei nofoaga e taua tele ona o lona ogaoga. O vanu e siosiomia e tumutumu mauga e o'o i le fitu afe mita i luga a'e o le sami. Ua ufitia i latou i le kiona e faavavau. E leai se mea e fa'aaogaina ai le faaupuga "The Roof of the World" o le igoa o lenei eria (le lautele o tagata Pamir).
O tagata o lo'o nonofo i le Pamirs ei ai a latou aganuu fa'apea tu masani. Ae ui i lea, na mafai e le au su'esu'e ona fa'amaonia (mai le su'esu'eina o gagana) o nei tagata o lo'o iai i nisi o nu'u anamua o East-Iran ma na o ese mai i le Pamirs. O a atunuu o lo'o i ai le Pamir tagata?
Eseese o tagatanuu
O Pamir tagata e masani lava ona vaevaeina i latou e tusa ai ma le mataupu faavae. E lua lala sili - o Pamirians i matu ma saute. O vaega ta'itasi e aofia ai tagata eseese, o nisi oi latou e mafai ona tautatala tutusa gagana.
O Parmirians i matu e aofia ai:
- O le Shugnans o le fa'alapotopotoga ta'ita'ia e sili atu i le selau afe tagata, e tusa ma le 25,000 o latou nonofo i Afghanistan;
- Rushans - e tusa ma le tolusefulu afe tagata;
- Yazgulyamtsy - mai le valu i le sefulu afe tagata;
- Sarykoltsy - ua avea o se vaega o le kulupu a Shugnan-Rushan ua tasi, lea ua vavaeese, o lona fuainumera e oo atu i le luasefululima afe tagata.
O le Pamirians i saute e aofia ai:
- O le fānauga a Isakara, e tusa ma le to'aselau afe o afe;
- Sanglichtsy - o le fuainumera e le silia le selau ma le limasefulu tagata;
- Vakhans - o le fuainumera e o'o atu i le 70,000 tagata;
- Mundjans - e tusa ma le fa afe tagata.
E le gata i lea, e toatele tagata vavalalata ma tuaoi o lo'o vavalalata ma le au Pamirians. O nisi oi latou na iu ina amata ona faaaoga gagana Pamir i le lotoifale.
Gagana
E tele naua le gagana Pamir. Ae o lo latou lautele e gata i fesootaiga i aso faisoo. I le tala faasolopito, talu mai le taimi nei, o le gagana Peresia (Tajik) na i ai se faatosinaga tele ia i latou.
Auā o tagata o le gagana Pamir le Peresia na leva ona fa'aaogaina i lotu, tusitusiga, ma tala fa'asolopito tautala. O se meafaigaluega lautele mo feso'ota'iga faavaomalo.
O gagana Pamir na faasolosolo malie ona suia e le gagana Tajik. I nisi o mauga, latou te fa'aitiitia ma le fa'aaogaina le fa'aaogaina i aso uma. Mo se faataitaiga, i le GBAO (Gorno-Badakhshan Autonomous Region) o le gagana aloaia o Tajik. O ia o lo'o su'esu'e i a'oga. E ui lava pe a tatou talanoa e uiga i Pamiri Aferika, e leai lava ni a'oga i lo latou teritori, o le mea lea o le faitau aofai o tagata e le tusitusi i le lautele lautele.
Preserved Pamir gagana:
- Yazgulyamsky;
- Shugnansky;
- Rushan;
- Khuf;
- Pati;
- Sarykolsky;
- O Isakara;
- Vakhan;
- Munjansky;
- Yidga.
O i latou uma lava e aofia i le vaega o gagana i Sasae i sisifo. I le faaopoopo atu i tagata Pamirians, o sui o tagata lautele o tagata i Sasae sa aofia ai foi le au Scythians, oe na nonofo muamua i le itu i sisifo o le Sami Black Black ma tuua ai talafaasolopito o talafaasolopito i le tulaga o faga.
Le Lotu
Mai le faaiuga o le uluai meleniuma BC Pamir ituaiga sa i lalo o le faatosinaga a le Zoroastrianism ma le Buddhism. Na amata ona ulu atu Islam ma faasalalauina lautele i le motu o tagata mai le senituri sefulutasi. O le amataga o le lotu fou na vavalalata vavalalata ma gaoioiga a Nasir Khosrow. O ia o se tusisolo lauiloa Peresia o le na sola ese atu i le au Pamir mai ona tuli.
O le Ismail na i ai se faatosinaga tele i le ola faaleagaga o tagata o le au Pamir. E tusa ai ma mea taua, e le faigata ona malamalama po o ai le pamir (o le a se malo, tatou te mafaufauina i luga). Muamua lava, o sui o nei tagata e aofia i le Ismailis (o le Shiite agai i le lotu Islama, lea na aafia i le Hindu ma le Buddhism). O le a le mea e ese ai lenei ta'iala mai talitonuga masani i totonu o Islama?
O eseesega autu:
- E tatalo faalua Pamirians i le aso;
- O tagata talitonu latou te le matauina le anapogi i Ramadan;
- O tamaitai e le ofuina pe fai se veli;
- E faatagaina e tagata latou te inu i le susu mai le mulberry.
Ona o lea, o le tele o Falesalo latou te le amanaiaina le Pamiri o ni tagata talitonu moni.
Tu ma Aga Masani a Aiga
O sootaga ma aiga ma le faaipoipoga o le a mafai ai ona malamalama po o ai le pamir. O le a le ituaiga malo ma o ana tu masani, e mafai ona iloa le auala o le aiga. O le tele o taimi anamua o le aiga na faavae i luga o le mataupu faavae a le au peteriaka. Aiga e sili. I luga o latou ulu na tu ai le toeaina, o ia lea na usitai i ai ma le le mautonu. O lea sa i ai muamua ao lei oo mai oloa-sootaga tau tupe. Na avea le aiga ma se tasi, faasaoina o tu ma aga masani faapeteriaka.
Na faaauau pea lenei mea seia oo i le faavaeina o le faa-Islama. O le tapuaiga fou ua fa'atagaina le maualuga o le tane i luga o le fafine. E tusa ai ma tulafono Sharia sa i ai se tagata le aia tatau i faamanuiaga ma i le tele o tulaga, mo se faataitaiga i mataupu o le tofi. Na maua e le tane se aia faaletulafono e tetea ai. I le taimi lava e tasi, i le atu mauga, lea na avea ai tamaitai ma se vaega malosi i galuega i nuu i tua, o lo latou tulaga na sili atu ona taugofie.
I nisi atunuu mauga, na fa'aaogaina ai ulugalii. O le tele o taimi na mafua ai ona mafua mai mafua'aga tau tamaoaiga.
Galuega Fa'atonu
Ina ia malamalama po o ai Pamiris, e sili atu le suesue i le auala o le olaga. O le galuega autu ua leva ona latou faia o le faatoaga o le ituaiga alpine, lea ua tuufaatasia ma lafumanu. E pei o fagafao, sa latou fafagaina povi, 'oti, mamoe, asini, solofanua. O povi sa pupuu, e le lelei. I le taumalulu, o manu sa i totonu o nu'u, ma i le taumafanafana na tutuli ese ai i latou i tua.
I le aganuu masani a le Pamirians, sili atu i mea uma, e mafai ona tatou faasino i le gaosiga o fulufulu mamoe ma le gaosia o ie. faatatauina o fulufulu mamoe ma vulu gaosia Tamaitai, ma faia ai ma faailoa mai ai le tagata i le lalolagi o tusitusi kapeta faaputuga.
Na fausiaina e fagogota mo le gaosia o nifo, aemaise lava o 'oti vao. E uiga i nei mea, o ta'ei ma lima mo auupega malulu na faia.
Ta'ita'aiga fa'alotu
Aoao e uiga i aganuu ma tapuaiga, e mafai ona e malamalama po o ai tagata Pamir. E mafai ona e fa'aopopoina lenei malamalama e ala ile mafaufau i meaai masani a sui o nei tagata. O le iloaina o aga masani, e faigofie lava ona taumate e le lava aano o manu i le taumafataga o le Pamir. E mafua ona o le mea moni e leai se mea e fafagaina ai lafumanu, o lea latou te puipuia mo susu ma fulufulu mamoe.
O meaai autu e aofia ai le saito i le ituaiga o falaoamata ma falaoamata pa'u. Mai le falaoamata e fai ai ni noodles, paluga pa'u, pu'u. E le gata i lea, o tagata o le mauga e aina fua, fualaau, pi, fualaau faisua. Mai oloa sili ona lauiloa i latou o le susu o le sisi oti, lauti ma le susu, susu oona. Pamirians fa'amalosi e inu leuti ma susu, faaopoopo i ai le fasi pata.
Similar articles
Trending Now